W Castel Gandolfo o człowieku
Kim jest człowiek? Dokąd zmierza? Jakie pytania o człowieka stawia filozof, fizyk, matematyk? - nad tymi zagadnieniami zastanawiali się w 1983 r. wybitni naukowcy, jak Hans Georg Gadamer, ks. Józef Tischner, Charles Taylor, czy Emmanuel Levinas. Dyskusjom Rady Naukowej Instytutu Nauk o Człowieku w Castel Gandolfo przysłuchiwał się Papież Jan Paweł II.
Na początku chcę zaznaczyć, że książka pt. "Człowiek w nauce współczesnej. Rozmowy w Castelgandolfo" nie jest dla wszystkich. To zbiór wypowiedzi znanych i wybitnych naukowców - filozofów, historyków, socjologów, fizyków i innych - tworzących Instytut Nauk o Człowieku w Wiedniu. Celem spotkania w 1983 w letniej rezydencji papieży było, jak czytamy w przedmowie, wypracowanie horyzontów przyszłych prac instytutu. Jest to jednak zbiór momentami bardzo trudny do przyswojenia dla nie-filozofów, ze względu na specyficzny język, jakim posługują się wypowiadający. Sam temat - człowiek w nauce współczesnej - jest jednak niezwykle interesujący.
O człowieku, jego istnieniu w czasie i przestrzeni, toczą się dysputy od początku dziejów. Każda dyscyplina naukowa jednak postrzega go w inny sposób. Metafizyka traktuje m.in. o przejawach istnienia i istoty, fizyka dotyka tego, co da się zbadać i zaobserwować, matematykę interesuje to, co da się policzyć, biologię - procesy życia, psychologię - myśli i postępowanie, prawo - reguły i zasady. W każdej jednak dziedzinie potrzebne są adekwatne metody, logika myślenia i pewna filozofia. Spojrzenie na człowieka zależy więc od dziedziny. Całościowe ujęcie człowieka i jego problemów jest więc zadaniem niezwykle trudnym.
W wykładach wybitnych naukowców, w większości już nieżyjących, możemy znaleźć zręby całościowego podejścia do człowieka.
Spotkanie naukowców z Europy było dość szczególne ze względu na czas tego spotkania. Chodzi tu głównie o kontekst historyczny i społeczny Europy podzielonej ciągle na dwa obozy - wschodni i zachodni. Czym innym zajmowali się przedstawiciele nauki za żelazną kurtyną, a czym innym ci, którzy nie musieli martwić się chociażby o wolność wypowiedzi. Spotkanie stwarzało więc możliwość poznania warsztatu innych naukowców, a także znalezienie wspólnego pola do dyskusji i wymiany myśli.
Rozmowy w Castel Gandolfo były pierwszym spotkaniem Instytut Nauk o Człowieku, który wspólnie założyli ks. Józef Tischner, Hans-Georg Gadamer i Krzysztof Michalski. Kolejne dyskusje Instytutu wydawnictwo Znak ma zaprezentować już wkrótce.
"Człowiek w nauce współczesnej. Rozmowy w Castel Gandolfo", pod red. Krzysztofa Michalskiego, wyd. Znak, 2006, s.212
|
