"Jaskinia Filozofów"
Spektakl Zbigniewa Herberta pt. "Jaskinia Filozofów" ukazuje życie i filozofię skazanego i uśmierconego cykutą Sokratesa. Herbert pisze w "Przesłaniu Pana Cogito":
"(...) strzeż się jednak dumy niepotrzebnej
oglądaj w lustrze swą błazeńską twarz
powtarzaj: zostałem powołany - czyż nie było lepszych
strzeż się oschłości serca kochaj źródło zaranne
ptaka o nieznanym imieniu dąb zimowy
światło na murze splendor nieba
one nie potrzebują twego ciepłego oddechu
są po to aby mówić: nikt cię nie pocieszy(...)"
Sztuka wykonana przez alumnów III roku z Wyższego Metropolitalnego Seminarium Duchownego Św. Jana Chrzciciela w Warszawie w pełni wyeksponowała problematykę moralno-filozoficzną, o jaką opiera się cała twórczość Zbigniewa Herberta. W swych utworach autor odwołuje się do humanistycznej tradycji europejskiej, a poprzez nawiązania do uniwersalnych zagadnień oraz motywów mitologii, historii, sztuki i natury wyrażał stosunek do współczesności. Dawał diagnozę kondycji XX w. - zwłaszcza jego nieprzezwyciężalnego rozdarcia między wykluczającymi się wartościami. Istotą przesłania moralnego twórczości Herberta jest m.in. odmowa udziału w przemocy i kłamstwie oraz obowiązek pamięci wobec ofiar zniewolenia.
Sokrates, którego w tej sztuce zagrał alumn Łukasz Stefaniak, był filozofem greckim żyjącym w latach 469-399 przed Chrystusem. Uznawał istnienie absolutnego dobra i absolutnej prawdy, a prowadzenie ludzi ku jej poznaniu - za swą misję życiową. Cnota moralna dla Sokratesa była główną wiedzą etyczną, dobrem duchowym, a wszelkie zło pochodzi z nieświadomości. W uzasadnieniu osobistych decyzji powoływał się na wspomagający jego intelekt głos wewnętrzny, będący pomocą bóstwa. Uważał, że szczęśliwy może być tylko ten, kto wie co to znaczy dobrze postępować. Jego absolutna prawość moralna kosztowała go życie. Michał Kowalczuk świetnie wcielił się w rolę strażnika, przemawiającego do rozumu Sokratesa. Wyraźnie domagał się by więzień znalazł kogoś bogatego, kto zapłaciłby mu i "tym z góry", w zamian za uwolnienie. Oskarżyciele Sokratesa prawdopodobnie założyli, że ten opuści Ateny i skorzysta z dobrowolnego wygnania, dzięki czemu ominie go proces. Według prawa ateńskiego miał możliwość zmiany wyroku na równie surowy. Jednak stwierdził, iż nie może sprzeciwiać się zasadom i poczuciu obowiązku. Ostatnie dni życia upływały mu w towarzystwie najbliższych przyjaciół, na dyskusji z nimi, z żoną i strażnikiem. Wyrok został wykonany - podano mu cykutę.
Jednak scena, w której odbywało się wyniesienie zwłok Sokratesa była zbędna. Bez niej całe przedstawienie mogłoby być bardziej mroczne i tajemnicze. Sztukę uzupełniły retrospekcje, w których pokazano dialogi pomiędzy kilkoma "dywagatorami". Analizowali oni losy Sokratesa popijając tanie wino i grając w karty. Sprawili, że na ustach każdego widza zajaśniał uśmiech. Dowodzi to, iż Herbert doskonale łączy elementy klasycyzmu z doświadczeniami awangardy.
Scenografia, mimo prostoty wykonania zasługiwała na uwagę i stanowiła doskonałe tło dla całej sztuki.
"Jaskinię Filozofów" polecam wszystkim tym, którzy szukają odpowiedzi na pytanie o sens cierpienia i wierność wartościom.
Komentarze:
Elektra 05 / 01 / 2005 | Sylwia Gratulacje. | |
całuje ks. zbyszek ale w policzek oczywiscie 06 / 01 / 2005 | zakochany byłem tam też i uważam że sens tego spektaklu to odkrycie siebie i życie według swoich zasad.3 stać Cię na więcej. będzie z Ciebie niezła dziennikarka. to jest twoje powołanie i nie walcz z tym. uwierz w siebie i idż za głosem serduszka a na pewno nie zbłądzisz. ksiądz Zbigniew Gratulacje uuuwielbiam czytać Twoje artykuły. | |
Tomasz 06 / 01 / 2005 | odn. jaskini jest niezłe.pozdrawiam. | |
Emilka 09 / 01 / 2005 | Alumni dają czadu! Cześć Sylwio! Ostatnoi również byłam na przedstawieniu teatralnym, które miało miejsce w Warszawsko-Praskim Seminarium Duchownym pt"Żebrak z Grenady" Było świetne!Pozdrawam:-) | |
Wład 26 / 01 / 2005 | jaskinia ładna forma. przedstawione zupełnie jakbym tam był. pisz dalej, a chętnie poczytam. | |
Piotr michalak 12 / 04 / 2005 | jaskinia filozofów Witam,
Mam na imię Piotr
Szukam tekstu sztuki Jaskinia filozofów.
Razem z naszą polonistką chcemy wystawić tę sztukę lecz mamy małe problemy z tekstem.
Jedyny tekst jaki posiadamy jest przekserowany wielokrotnie a więc jego jakość jest delikatnie mówiąc kiepska. Ponadto jest tam wiele literówek, gdyż ktoś przepisywał kiedyś go na maszynie
Jeżeli ma Pani / Pan możliwość przesłać mi e-mailem ten tekst będę bardzo wdzięczny.
Radość naszej profesorki będzie jeszcze większa od mojej
Pozdrawiam
Piotr Michalak | |
Sylwia Kabała 21 / 05 / 2005 | odn.Listu Piotra Michalaka od autorki tej recenzji: Piotrze, nie mam Twojego adresu e-mail. oto mój adres: sylvia_k55@interia.pl , to porozmawiamy nt. tekstu sztuki. Pozdrawiam. | |
cvb 24 / 12 / 2005 | nowe przedstawienie w tym roku klerycy z warszawy wystawili "Mord w katedrze" T. S. Eliota-naprawde dobre | |
marina 16 / 03 / 2006 | jaskinia moj e-mail marina_cool@mail.ru
poprosze o tekst jaskini filozofow herberta
bo jest mi baaaaaaaaardzo potrzebny
pozdrowienia
czekam na odpowiedz | |
magma 17 / 04 / 2007 | jaskinia szukałam takiej inspiracji. Herbert jest mocny w testach.Czytam i czytam i chyba wybiorę się na na podobną sztuę. Całkiem fajne ujęcie tematu. Pozdrowionka | |
|
|